Wartość wewnętrzna wynika z relacji pomiędzy ceną instrumentu bazowego a ceną wykonania opcji. Można ją traktować jako wartość, którą opcja posiadałaby, gdyby została wykonana natychmiast. W przypadku opcji call wartość wewnętrzna pojawia się wtedy, gdy cena instrumentu bazowego znajduje się powyżej ceny wykonania. Jeżeli akcja kosztuje 120 zł, a opcja call daje prawo zakupu po 100 zł, różnica wynosi 20 zł i właśnie ona tworzy wartość wewnętrzną. Dla opcji put mechanizm działa odwrotnie. Wartość wewnętrzna pojawia się wtedy, gdy cena wykonania jest wyższa od aktualnej ceny instrumentu bazowego.
Opcja nie posiada wartości wewnętrznej, jeśli jej natychmiastowe wykonanie nie byłoby korzystne. Nie oznacza to jednak, że jej cena wynosi zero. Jeżeli akcja kosztuje 90 zł, a opcja call posiada cenę wykonania 100 zł, inwestor nie ma powodu kupować akcji po 100 zł poprzez wykonanie opcji, skoro na rynku może nabyć je taniej. Wartość wewnętrzna takiego kontraktu wynosi więc zero. Opcja nadal może jednak posiadać wartość czasową, ponieważ przed terminem wygaśnięcia kurs akcji może wzrosnąć powyżej 100 zł. To właśnie możliwość takiej zmiany sprawia, że kontrakt nadal może mieć określoną cenę rynkową.
Wartość czasowa jest częścią premii, która wynika z możliwości korzystnego ruchu instrumentu bazowego przed wygaśnięciem kontraktu. Im więcej czasu pozostaje do tego momentu, tym większe jest prawdopodobieństwo, że sytuacja rynkowa zmieni się na korzyść właściciela opcji. Z tego powodu opcja wygasająca za sześć miesięcy będzie zazwyczaj posiadała większą wartość czasową niż podobny kontrakt wygasający za kilka dni. Wartość czasowa nie jest jednak stała. Stopniowo maleje wraz ze zbliżaniem się terminu wygaśnięcia, ponieważ inwestor ma coraz mniej czasu na realizację korzystnego scenariusza.
Upływ czasu działa na niekorzyść nabywcy opcji, jeśli pozostałe warunki rynkowe pozostają bez zmian. Każdego dnia zmniejsza się bowiem okres, w którym kurs instrumentu bazowego może wykonać ruch potrzebny do zwiększenia wartości kontraktu. Proces ten określany jest jako utrata wartości czasowej. Zazwyczaj przyspiesza on w ostatniej części życia opcji, dlatego kontrakt znajdujący się blisko daty wygaśnięcia może szybko tracić wartość nawet przy stabilnym kursie instrumentu bazowego. Dla inwestora oznacza to, że właściwe przewidzenie kierunku ruchu nie zawsze wystarczy. Liczy się również czas, w którym ruch rzeczywiście nastąpi.
Premia opcyjna może składać się zarówno z wartości wewnętrznej, jak i czasowej. Jeśli opcja posiada już korzystną relację pomiędzy ceną instrumentu a ceną wykonania, część jej ceny będzie wynikała z wartości możliwej do zrealizowania natychmiast. Pozostała część premii odzwierciedla oczekiwania dotyczące przyszłości. Im większa niepewność i możliwość dalszego korzystnego ruchu, tym wyższa może być wartość czasowa. W praktyce inwestor powinien analizować obie części razem, ponieważ sama wysoka premia nie mówi jeszcze, czy kontrakt jest drogi z powodu dużej wartości wewnętrznej, czy z powodu oczekiwań związanych z przyszłą zmiennością.
Przy handlu opcjami inwestor nie analizuje wyłącznie kierunku rynku. Znaczenie mają również termin wygaśnięcia, zmienność oraz tempo, w jakim kontrakt traci wartość czasową. Podczas nauki inwestowania warto zrozumieć, jak działa trading opcjami w relacji do upływu czasu, ponieważ nawet prawidłowo przewidziany wzrost lub spadek instrumentu bazowego może nie wystarczyć do osiągnięcia dodatniego wyniku, jeśli ruch nastąpi zbyt późno. To właśnie odróżnia opcje od prostego zakupu akcji. W przypadku opcji inwestor musi mieć rację nie tylko co do kierunku, ale często również co do momentu i skali zmiany ceny.
Im większej zmienności oczekuje rynek, tym większa jest szansa, że cena instrumentu bazowego wykona znaczący ruch przed wygaśnięciem opcji. Z tego powodu wzrost oczekiwanej zmienności zazwyczaj zwiększa wartość czasową. Jeżeli rynek spodziewa się ważnego wydarzenia, na przykład publikacji wyników spółki, decyzji banku centralnego lub istotnego komunikatu, premie opcyjne mogą wzrosnąć nawet wtedy, gdy cena instrumentu bazowego pozostaje stabilna. Po zakończeniu wydarzenia zmienność może gwałtownie spaść, a wraz z nią również wartość czasowa. Inwestor powinien więc analizować nie tylko sam kurs, ale także to, czego rynek spodziewa się w najbliższej przyszłości.
Opcja jest określana jako in the money wtedy, gdy posiada wartość wewnętrzną. W przypadku call oznacza to, że cena instrumentu bazowego znajduje się powyżej ceny wykonania. Dla put sytuacja jest odwrotna. Im bardziej opcja znajduje się in the money, tym większy udział wartości wewnętrznej może znajdować się w jej premii. Nie oznacza to jednak, że taki kontrakt zawsze będzie najlepszym wyborem. Opcje głęboko in the money mogą być drogie, dlatego inwestor powinien analizować nie tylko prawdopodobieństwo wykonania, ale również koszt wejścia w pozycję.
Opcja at the money posiada cenę wykonania zbliżoną do aktualnej ceny instrumentu bazowego. Jej premia może w dużej mierze składać się z wartości czasowej, ponieważ wynik kontraktu jest szczególnie wrażliwy na dalszy ruch rynku. Opcja out of the money nie posiada wartości wewnętrznej. Call znajduje się w tej sytuacji, gdy cena wykonania jest wyższa od aktualnego kursu instrumentu bazowego, natomiast put wtedy, gdy cena wykonania znajduje się poniżej kursu. Takie opcje mogą być tańsze, ale wymagają odpowiednio dużego ruchu instrumentu bazowego, aby przed wygaśnięciem zaczęły posiadać wartość wewnętrzną.
Im dłuższy czas do wygaśnięcia, tym większa może być część premii wynikająca z wartości czasowej. Inwestor płaci bowiem za dłuższy okres, w którym rynek może wykonać korzystny ruch. Opcja z krótkim terminem może kosztować mniej, ale jej wartość czasowa szybciej zanika. W przypadku kontraktów długoterminowych proces ten jest zazwyczaj wolniejszy, choć nominalna premia może być wyższa. Wybór terminu powinien więc odpowiadać zakładanemu scenariuszowi. Jeśli inwestor spodziewa się ruchu dopiero za kilka miesięcy, bardzo krótki kontrakt może wygasnąć zanim scenariusz zdąży się zrealizować.
To jedna z sytuacji, która często zaskakuje początkujących inwestorów. Możliwe jest prawidłowe przewidzenie kierunku ruchu instrumentu bazowego, a mimo to odnotowanie spadku wartości opcji. Może do tego dojść wtedy, gdy ruch ceny jest zbyt mały, wartość czasowa szybko zanika albo spada oczekiwana zmienność. W efekcie pozytywny wpływ zmiany kursu zostaje zneutralizowany przez pozostałe elementy wyceny. Dlatego przy opcjach liczy się kombinacja kilku czynników, a nie wyłącznie odpowiedź na pytanie, czy akcje wzrosną lub spadną.
Kupujący opcję płaci za możliwość korzystnego rozwoju sytuacji przed wygaśnięciem. Upływ czasu działa więc przeciwko niemu, jeśli inne czynniki pozostają bez zmian. Wystawca znajduje się po drugiej stronie transakcji. Stopniowa utrata wartości czasowej może działać na jego korzyść, ponieważ wystawiona opcja może z czasem tanieć. Nie oznacza to jednak, że wystawianie opcji jest bezpieczne. W zależności od rodzaju kontraktu i sposobu zabezpieczenia potencjalne ryzyko może być bardzo wysokie, dlatego zawsze należy analizować możliwy scenariusz straty.
Przed zakupem warto sprawdzić, jaka część premii wynika z wartości wewnętrznej, a jaka z czasowej. Pozwala to lepiej ocenić, za co inwestor faktycznie płaci. Jeżeli większość ceny kontraktu stanowi wartość czasowa, jego wynik będzie mocno zależał od tego, czy oczekiwany ruch nastąpi wystarczająco szybko. Jeśli natomiast dominująca jest wartość wewnętrzna, opcja może zachowywać się bardziej podobnie do instrumentu bazowego. Nie ma jednej konstrukcji odpowiedniej dla każdej strategii. Wybór powinien wynikać z oczekiwanego kierunku, czasu realizacji scenariusza, zmienności oraz akceptowanego poziomu ryzyka.
Wartość wewnętrzna pokazuje, ile opcja byłaby warta przy natychmiastowym wykonaniu, natomiast wartość czasowa odzwierciedla potencjał zmiany sytuacji przed terminem wygaśnięcia. Oba elementy razem wpływają na premię płaconą za kontrakt. Inwestor powinien więc analizować nie tylko cenę instrumentu bazowego, ale również termin wygaśnięcia, zmienność oraz relację kursu do ceny wykonania. Dopiero zestawienie tych elementów pozwala lepiej ocenić rzeczywistą wartość opcji. Zrozumienie wartości wewnętrznej i czasowej jest szczególnie ważne przy budowaniu strategii opcyjnych, ponieważ pozwala świadomie oceniać koszt transakcji, tempo utraty premii oraz warunki, które muszą zostać spełnione, aby pozycja mogła osiągnąć oczekiwany wynik.
Semmelrock — historia marki, która zmieniła oblicze polskich ogrodów
Jak analiza danych produkcyjnych pomaga zwiększać efektywność przedsiębiorstwa?
5 oznak, że karta menu została wykonana przez dobrego introligatora
Na tej stronie internetowej znajdują sie notki prasowe od firm korzystających z wirtualnych biur prasowych oraz przesłane przez rzeczników prasowych, pobrane z biur prasowych firm zewnętrznych lub ze źródeł ogólnodostępnych (za zgodą odpowiednich osób).
Zapraszamy dziennikarzy do rejestracji w naszym newsletterze, a firmy i agencje public relations do zakładania darmowych wirtualnych biur prasowych.
Wirtualne biuro prasowe to specjalna strona internetowa, w której firma lub instytucja publikuje informacje przeznaczone dla mediów. Takimi informacjami mogą to być notatki prasowe, wyniki finansowe, ciekawostki oraz artykuły merytoryczne.
Najważniejsza funkcja wirtualnego biura prasowego to automatyzacja wysyłki informacji do dziennikarzy oraz promocja notek prasowych.
Baza wiedzy
